27 Şubat 2012 Pazartesi

Sahaflar Çarşısı


İstanbul Beyazıt Meydanı’ndan tarihi Kapalı Çarşı’ya gitmek istediğinizde en kısa yol Kapalı Çarşı’nın “Fesçiler Kapısı”na giden güzergahtır. “Fesçiler Kapısı” ile Beyazıt Meydanı arasında kalan ve kitap satıcılarının buluştuğu çarşı ise “Sahaflar Çarşısı” olarak isimlendirilir.
Osmanlı döneminde “ulema sınıfı” tarafından satın alınan risalelerin (Otuz iki ve daha az sayfada olan el yazması eser) sergilendiği “Sahaflar Çarşısı”, on beşinci yüzyıldan günümüze gelen altı yüz yıllık bir tarihe sahiptir.
Sahaf dükkanları, Osmanlı saltanatı boyunca medreselere yakın yerlere konumlandırılmışlardır. 1460 yılında Kapalı Çarşı’nın inşasının tamamlanmasının ardından bu müesseseler; Kapalıçarşı içinde kendilerine ayrılan alanda toplanmışlardır.
Kapalıçarşı içinde bulunan sahaf dükkanları, on dokuzuncu yüzyıl sonlarına doğru gerçekleşen “İstanbul Depremi” nedeni ile ağır hasarlar almış, Kapalıçarşı’nın hemen arkasında bulunan ve “Hakkaklar Çarşısı” adı verilen bugünkü yerinde faaliyetlerine devam etmeye başlamıştır.
Aynı meslek gurubunda hizmet veren esnaf tarafından kurulan “lonca” isimli sivil toplum kuruluşlarından “Sahaflar Loncası” isimli kuruma bağlı olarak ticaretini sürdüren sahaf esnaflığı; her ne kadar sadece kitap satmak gibi gözükse bile çıraklık ve kalfalık kademesini geçmeyen kişi “Sahaf Ustası” olamazdı. Bilinen en ünlü sahaf ustası ise; çarşının ilk esnaflarından olduğu rivayet edilen “Basralı Abdullah Yetimi Efendi” idi.
Fransa’nın Başkenti Paris’te bulunan “Bibliotheque Nationale de France” isimli ulusal kütüphanede, on yedinci yüzyıl Fransız yazarı Antoine Galland tarafından Sahaflar Çarşısı’ndan satın alınan ve Fransa kralına hediye edilen minyatürlü el yazması bir eser sergilenmektedir.
1950 yılında çıkan talihsiz bir yangın sonucunda tamamen kül olan “Sahaflar Çarşısı” ile birlikte, içindeki binlerce el yazması tarihi eserde yok olmuştur. Bu yangının ardından yerel yönetim tarafından kamulaştırılan Sahaflar Çarşısı’nın, yanmayan ahşap dükkanları betonarme olarak inşa edilmiştir. Günümüzde on yedi tanesi çift katlı yirmi üç dükkan bulunan çarşının ortasında, tarihte “Matbaayı Osmanlıya Getiren Adam” olarak bilinen İbrahim Müteferrika’nın büstü bulunmaktadır.
Çarşının girişinde sağda ve solda bulunan iki dükkanda, eski kitapların üzerine bir miktar para verilmesi karşılığında yeni veya okunmuş (ikinci el) kitaplar alınabilmektedir. Çarşının girişinde bulunan avluda ise; oltu taşı tespih, pul, ve para koleksiyonerleri alım satım gerçekleştirilen tezgahlar açmaktadır.
Kitaplara ilgi duymayan biri olsanız bile “Sahaflar Çarşısı” yarattığı ambiyans ile sizi mutlaka bir şeyler almaya zorlayacaktır. Umarız Tarihi Yarımada ziyaretinizde Sahaflar Çarşısı’nı da gezilecek mekanlar listesinde almışsınızdır.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder